Πνευματικά δικαιώματα και δημιουργικότητα.

Τα τελευταία χρόνια η εξέλιξη του διαδικτύου θέτει έντονα ερωτήματα ως προς το τι είναι πνευματικά δικαιώματα. Με άλλα λόγια η υπάρχουσα νομοθεσία πρέπει να εκσυγχρονιστεί.

Ας πάρουμε ως παράδειγμα ένα βιβλίο. Τι μπορείς να κάνεις με ένα βιβλίο; Να το διαβάσεις, να το χαρίσεις, να το δανείσεις, να το πουλήσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει η «δίκαιη χρήση ή fair use» και ουσιαστικά σε καμία από τις παραπάνω περιπτώσεις, εφόσον δεν δημιουργείς αντίγραφο, σε καμία περίπτωση δεν καταπατάς τα πνευματικά διακαιώματα.

Το «πρόβλημα» όμως δεν είναι πρόβλημα… Είναι η πραγματικότητα. Σήμερα υπάρχει στο διαδίκτυο ψηφιοποιημένο ένα μεγάλο μέρος των ανθρωπίνων δραστηριοτήτων. Οι πληροφορίες, τα δεδομένα υπάρχουν κάπου και κάποιοι έχουν το χάρισμα να τα «πειράζουν» και να δημιουργούν δικά τους τεχνουργήματα.

Σε καμία περίπτωση δεν ισχυριζόμαστε ότι «δεν υπάρχουν πνευματικά δικαιώματα», ή ότι «στην εκπαίδευση μπορείς να χρησιμοποιείς τα πάντα». Αλλά όταν φτιάχνει ένας μαθητής  μία εικονική ξενάγηση για  τόπους που αγαπά γιατί θα πρέπει να περιορίζεται η επιλογή των φωτογραφιών από τις άδειες χρήσης; Ή η μουσική που θα επιλέξει να ντύσει την παρουσίασή του; Μήπως ήρθε πλέον η ώρα να λάβουμε υπόψη τις εξελίξεις και να εκσυγχρονίσουμε τα πνευματικά δικαιώματα; Επαναλαμβάνουμε για να μην παρεξηγηθούμε. Να επανεξεταστούν τα πνευματικά δικαιώματα λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία αλλά και τη δίκαιη χρήση των τεχνουργημάτων. Το δύσκολο έργο των εκπαιδευτικών έγκειται στο ότι από τη μια πρέπει διοχετεύσουν, χαλιναγωγήσουν(;) τη δημιουργικότητα των μαθητών αλλά και από την άλλη μεριά να τους εμφυσήσουν το σεβασμό προς τα δημιουργήματα των άλλων.

Ο Michael Wesch συστήνει το παραπάνω τρέιλερ της ταινίας ως μία έρευνα για το πώς ο πολιτισμός χτίζει πάνω στον πολιτισμό στην εποχή της Κοινωνίας της Πληροφορίας. Μπορείτε να δείτε ολόκληρη την ταινία (το πρώτο μέρος και τα υπόλοιπα ακολουθώντας τους υπερδεσμούς) πατώντας εδώ.

Μία εξαιρετική παρουσίαση για τα πνευματικά δικαιώματα στην εποχή της Κοινωνίας της Πληροφορίας είναι η επόμενη. Διαρκεί 1 ώρα, στην αρχή είναι μαύρη κι ακούγεται μόνο η φωνή του καθηγητή Lawrence Lessig, παρουσιάζεται η αμερικανική εκδοχή αλλά θα διαπιστώσετε ότι τα θέματα που υπάρχουν στην εκπαίδευση είναι παγκόσμια.

[flash ]